تبلیغات
کربلا - بررسی سندی و متنی زیارت عاشورا

کربلا، ما را نیز در خیل کربلاییان بپذیر...

بررسی سندی و متنی زیارت عاشورا

 

نوع مطلب: دین و ایمان ،

 بسم الله الرحمن الرحیم بررسی سندی زیارت عاشورا


این تقریرات در سه مقام تنظیم شده

مقام اوّل: بررسی پنج سند از زیارت عاشورا. 

مقام دوم: بررسی اجمالی متن زیارت عاشورا با قرآن و روایات.

مقام سوم:نگاهی به اختلاف نسخه­ها در نقل زیارت عاشورا.

چکیده­ ی مباحث کتاب

زیارت شریف عاشورا از ناحیه­ی دو امام بزرگوار، امام باقر (علیه­السلام) و امام صادق (علیه­السلام) به دست ما رسیده. این زیارت در دو کتاب «مصباح المتهجد» جناب شیخ طوسی و «کامل الزیارات» جناب ابن قولویه نقل شده و همواره مورد توجه علمای بزرگی چون مرحوم شیخ انصاری و مرحوم حاج شیخ محمد حسین اصفهانی و بسیاری از بزرگان دیگر بوده است.

حضرت آیت الله العظمی شبیری زنجانی (دامت­برکاته) با همه­ی دقتی که در تأیید سند روایات دارد، پس از تأیید سند روایت، این­گونه می ­فرماید: «برکات و تأییدات غیبیه­ای که به طرق معتبره، در مورد زیارت عاشورا وارد شده، به تنهایی دالّ بر اعتبار این زیارت شریف است.»

عمده اشکالاتی که در رابطه با این زیارت مطرح شده

1 ـ سند این زیارت ضعیف است، لذا نمی­توان به آن اعتماد کرد.

2 ـ الفاظی در فضیلت این زیارت دیده می­شود که جز غلوّ، تعبیر دیگری از آن نمی­توان داشت.

3 ـ متن زیارت عاشورا که مشتمل بر لعن­ های بسیار است، با آن­چه که در قرآن کریم و برخی از روایات، در مورد اجتناب از دشنام دادن به کفار و لزوم تقیه وارد شده، منافات دارد.

4 ـ در نسخه­های زیارت عاشورا، اختلاف است.

روش بحث

گام اوّل ـ ابتدا پنج سند از زیارت عاشورا، در دو کتاب «مصباح المتهجد» و «کامل الزیارات» ذکر می­گردد.

گام دوم ـ با بررسی سند شرح الزیاره (شرح ثواب زیارت) به این نتیجه می ­رسیم که اولاً: سند جناب شیخ طوسی به کتاب «محمد بن اسماعیل بن بزیع» صحیح است. ثانیاً: جناب «صالح بن عقبه»، نه تنها غالی نیست، بلکه فردی موثّق و مورد اطمینان است. سخنی هم که ابن غضائری و به تبع او برخی دیگر از علما، در مورد غُلوّ صالح و روایاتش گفته­اند، مبنایی است.

گام سوم ـ پنج سند از زیارت عاشورا مورد بررسی دقیق قرار می­گیرد. سه سند در مصباح و دو سند در کامل الزیارات. سند اوّل مصباح قطعاً صحیحه است، سند دوم قابل تصحیح است. سند سوم هم ـ البته اگر شامل خود زیارت هم باشد ـ قابل تصحیح است، اما آن دو سندی هم که در کامل الزیارات ذکر شد، به نحوی قابل تصحیح است. به هر حال اگر کسی آن­ها را نپذیرفت، لااقل به عنوان شاهد و مؤید خوبی می­توانند مورد استفاده قرار گیرند؛ کما این که فقها، در فتاوای فقهی خود چنین مسلکی را در پیش می­ گیرند. 

در این گام، بهره­ی فراوانی از شیوه­ی تجمیع بین قرائن ـ که شیوه­ای علمی و عقلایی است ـ برده می­شود.

گام چهارم ـ عمده مناقشه ه­ایی که در متن زیارت عاشورا شده، در مورد لعن­ های آن است. با بررسی متن زیارت عاشورا با قرآن کریم و روایات، به نتیجه می­رسیم کسانی که در این زیارت مورد لعن قرار گرفته­اند، به طور قطع دارای صفاتی هستند که دارندگان این صفات در قرآن کریم و روایات صحیحه­ی معصومین (علیهم السلام)، مورد لعن خداوند و معصومین قرار گرفته­اند.  

گام پنجم ـ نگاهی به اختلاف نسخه ­ها در متن زیارت عاشورا است. در این مرحله پس از بررسی انواع اختلاف در نسخه­ ها و مرجحات آن­ها، دو فقره­ی «صد لعن و صد سلام» و «اللّهمَّ خُصَّ انت...» مورد بررسی قرار گرفته و در نهایت همین متن فعلی زیارت که بین همگان مشهور است، مورد تأیید و ترجیح قرار می­گیرد.


دانلود فایل کتاب


منبع